Onderwijs

– Onderwijs

Heeft u vragen aan de school of leerkracht van uw kind, maar heeft u het idee dat u niet goed begrepen wordt?

Na een intakegesprek begeleid ik ouders op scholen en adviseer en ondersteun hen in oudergesprekken. Zodat u duidelijk kunt aangeven waar u zich zorgen over maakt en zodat school in staat wordt gesteld om daarnaar te kunnen handelen. Ouders, kind en school kunnen dan een gesloten en sterke driehoek blijven vormen.

Heeft u behoefte aan externe ondersteuning, dan kunt u contact opnemen. Ik ben kinderpsycholoog, opvoed-/kindercoach en ik heb veel ervaring binnen het onderwijs.

 

Hoogbegaafdheid

De laatste tijd krijg ik steeds meer kinderen in de praktijk die ‘hoogbegaafd’ of ‘meerbegaafd’ of ‘cognitief getalenteerd’ zijn en die vastlopen op de basisschool. Zij komen in de praktijk omdat zij niet meer naar school willen of omdat zij zich thuis boos of depressief voelen en zich hier soms ook naar gedragen.

Natuurlijk is elk kind uniek en kunnen ook niet alle hoogbegaafde kinderen over één kam gescheerd worden. Ik schrijf vanuit mijn ervaringen tot nu toe en ik hoop dat ouders van hoogbegaafde kinderen die zich hierin herkennen op gaan komen voor de behoefte van hun kind.

Sommige kinderen worden aangemeld als zij nog in groep 1 of 2 zitten en sommigen juist wanneer zij in de bovenbouw komen (vanaf groep 6). Ik zal hieronder een beeld proberen te beschrijven van de meestvoorkomende problemen.

Groep 1 en 2

In groep 1 komen sommige 4-jarigen op school met het idee dat het nu eindelijk gaat beginnen: zij gaan leren lezen en schrijven. Eindelijk!

Dat valt tegen! Na twee weken is er nog geen woord geschreven en ook de groep 2 kinderen lijken meer te spelen dan ‘echt te leren aan een tafeltje’. Gevolg: teleurstelling. Gedrag thuis/school: boosheid, frustratie, depressie.

Hoogbegaafde kinderen in groep 1/2 moet vaak geleerd worden hoe zij binnen groep 1/2 zichzelf kunnen uitdagen en met de leerkracht kan gekeken worden hoe zij hun creativiteit kunnen gebruiken om goed bezig te zijn. Hier hebben kinderen en leerkrachten soms begeleiding bij nodig. In groep 1/2 hebben kinderen vaak nog wel de ruimte om zichzelf uit te dagen en spannende activiteiten te bedenken. De teleurstelling over het niet direct leren lezen en schrijven moet soms wel nadrukkelijk besproken en benoemd worden. Kinderen die al kunnen lezen/schrijven kan getoond worden hoe zij dit tijdens het spel goed in kunnen zetten (functioneel gebruiken).

Groep 3 t/m 8

Er zijn hoogbegaafde kinderen die hard werken in groep 3 en 4: leren lezen, schrijven en rekenen. Groep 3 is heel anders dan groep 2 en er is vaak niveauverschil in het leren lezen, schrijven en spelling. Bijvoorbeeld binnen Veilig Leren Lezen de zon-lijn in plaats van de maan-lijn.

In groep 4 komen dan nieuwe spelling en taalmethode en soms nog wereldoriëntatievakken erbij: nieuw! Dat het tempo laag ligt, zowel in groep 3 als in groep 4, wordt nog redelijk geaccepteerd. Het aanpassingsvermogen van jongen kinderen is ook vaak groter dan van oudere kinderen. Kinderen willen niet opvallen binnen de klas.

Kinderen die makkelijk leren worden soms ‘dromerig’ genoemd in de middenbouw. Zij dwalen af van de instructie en leerstof en zoeken hun eigen vermaak in hun hoofd of in dagdromen.

Groep 5: het eerste gemopper begint. De meeste scholen bieden voor rekenen nog wel een verdieping aan of geven een extra projectopdracht. Het toezicht hierop is niet altijd even goed en ook hoogbegaafden hebben vaak wel iets van begeleiding nodig. Hierin verschillen scholen erg van elkaar en zelfs binnen scholen, per leerkracht zijn de verschillen in begeleiding groot. In groep 5 blijkt dat zij eigenlijk altijd voor de leerstof uitlopen. Het kind begint dit zelf nu ook door te hebben en dwaalt nog meer af tijdens de lessen.

‘Leren leren’

Veel kinderen die hoogbegaafd zijn haken af in de bovenbouw (vanaf groep 6) van de basisschool. De leerstof beheersen zij al of na één keer uitleggen, terwijl hen gevraagd wordt om, in hun ogen, veel van hetzelfde te blijven oefenen en herhalen. Gevolg: kinderen willen niet meer naar school en komen vermoeid thuis. School is saai en sommige kinderen worden ook heel boos en gefrustreerd. Er zijn ook kinderen die stil vallen en stoppen met werken of gaan zitten dagdromen en hun brein aanzetten om eigen avonturen te gaan beleven in hun hoofd. In contact met het kind kan gekeken worden welke oplossingen kinderen zelf bedacht hebben en hoe goed deze voor hen werkt, nu en in de toekomst. Nu is het oppassen dat deze kinderen niet hebben bedacht dat school iets is dat je uit moet zitten en dat het na schooltijd pas allemaal gaat gebeuren. Kinderen moeten namelijk nu de opstap naar het voortgezet onderwijs gaan maken en wanneer zij naar een havo/vwo school willen, moeten zij weten hoe zij leerstof aan kunnen pakken en eigen gaan maken. Dit komt hen echter al jaren aanwaaien voordat zij het nodig hebben. Het bekende ‘leren leren’ komt om de hoek kijken.

Wanneer hoogbegaafde kinderen in de bovenbouw leerstof van hun eigen niveau wordt onthouden, kunnen zij de stap naar het VO enorm groot vinden en het gevoel van falen kunnen krijgen. Kinderen hebben hier soms begeleiding bij nodig om hun angsten te benoemen en te bespreken. Het is het beste dat kinderen leerstof aangeboden krijgen waarmee zij uitgedaagd worden. Het is belangrijk dat ook op deze leerstof controle is: wordt het werk goed gemaakt, werken kinderen door, begrijpen zij de leerstof?

In gesprek gaan

Het is belangrijk met de school in gesprek te gaan om ervoor te zorgen dat hoogbegaafde kinderen tot en met groep 8 met plezier naar school blijven gaan. Zet hen aan het werk, laat hun hersenen kraken en geef hen uitdagingen tot de laatste dag. Ik voer gesprekken met kinderen en hun ouders en ook met scholen om dit mogelijk te maken. Waar het voor ouders soms lastig is om aan te geven wat hun kind nodig heeft, kan ik de ervaring meebrengen en hierin ondersteunen.

Ervoor zorgen dat kinderen in hun behoeftes worden voldaan en dit met regelmaat navragen en controleren, is een taak voor de ouders samen met de school. Een school heeft soms niet door dat kinderen het niet prettig hebben op school, ouders vaak wel.

Zet de kinderen in hun kracht. Kinderen brengen veel tijd door op school en het is belangrijk om kinderen de kans te geven om deze tijd goed en prettig te benutten.

 

Cito’s en intelligentie-onderzoeken

Heeft u vragen over Cito uitslagen? Heeft u het idee dat uw kind niet kan laten zien wat hij mogelijk zou kunnen?

Samen kunnen we kijken hoe dit komt en of er verandering mogelijk is.